ชาวต่างชาติสามารถจดบริษัทในประเทศไทยและถือหุ้นเองได้หรือไม่? คำตอบคือ สามารถทำได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าชาวต่างชาติจะสามารถถือหุ้น 100% ในทุกธุรกิจได้ เพราะต้องพิจารณาหลายปัจจัยร่วมกัน ตั้งแต่สัดส่วนการถือหุ้น ประเภทธุรกิจ โครงสร้างบริษัท ไปจนถึงกฎหมายที่ใช้ควบคุมการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว

โดยทั่วไป การวางโครงสร้างธุรกิจที่มีผู้ถือหุ้นต่างชาติอาจพบได้ทั้งกรณีที่ คนไทยถือหุ้นข้างมาก และกรณีที่ ต่างชาติถือหุ้นตั้งแต่ 50% ขึ้นไป ซึ่งอาจมีเงื่อนไขด้านสัดส่วนการถือหุ้นแตกต่างกันไปตามประเภทกิจการและสิทธิที่ได้รับ

ผู้ถือหุ้นชาวต่างชาติ จดบริษัทในไทยได้หรือไม่?

ชาวต่างชาติสามารถเข้ามาลงทุนและถือหุ้นในบริษัทที่จดทะเบียนในประเทศไทยได้ แต่สัดส่วนการถือหุ้นจะมีผลต่อการพิจารณาสถานะของบริษัทตามกฎหมายการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว

ในกรณีที่บริษัทจดทะเบียนในประเทศไทยและมีคนต่างด้าวถือหุ้นหรือมีเงินลงทุนตั้งแต่กึ่งหนึ่งขึ้นไป บริษัทดังกล่าวอาจเข้าข่ายเป็น “คนต่างด้าว” ตามนิยามในพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 ซึ่งจะทำให้ต้องพิจารณาข้อจำกัดในการประกอบธุรกิจต่อไป

1. ต่างชาติถือหุ้นไม่เกิน 49%

หากบริษัทมีผู้ถือหุ้นไทยถือหุ้นข้างมาก และผู้ถือหุ้นต่างชาติถือหุ้นไม่เกิน 49% บริษัทจะอยู่ในโครงสร้างบริษัทไทยตามแนวทางของหน่วยงานส่งเสริมการลงทุนของรัฐ

อย่างไรก็ตาม การมีโครงสร้าง 51% ไทย และ 49% ต่างชาติ ไม่ได้หมายความว่าธุรกิจจะสามารถทำอะไรก็ได้โดยไม่ต้องตรวจสอบกฎหมายอื่น เพราะยังต้องพิจารณาประเภทธุรกิจ ใบอนุญาตเฉพาะ และกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับกิจการนั้นด้วย

2. ต่างชาติถือหุ้นตั้งแต่ 50% ขึ้นไป

เมื่อสัดส่วนการถือหุ้นของต่างชาติอยู่ที่ 50% ขึ้นไป บริษัทที่จดทะเบียนในไทยอาจเข้าข่ายเป็น “คนต่างด้าว” ตาม พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว ทำให้ต้องตรวจสอบว่ากิจการที่จะดำเนินการอยู่ในบัญชีท้ายกฎหมายหรือไม่

หากเป็นธุรกิจที่อยู่ภายใต้ข้อจำกัด อาจต้องขออนุญาตก่อนเริ่มประกอบธุรกิจ หรือในบางประเภทอาจไม่สามารถประกอบธุรกิจได้ตามกฎหมาย สิ่งที่ต้องพิจารณาจึงมีมากกว่าสัดส่วนหุ้น เช่น

• ประเภทธุรกิจที่บริษัทจะดำเนินการ
• โครงสร้างผู้ถือหุ้นและเงินลงทุน
• อำนาจในการออกเสียงและควบคุมบริษัท
• ใบอนุญาตที่เกี่ยวข้อง
• เงื่อนไขเกี่ยวกับทุนขั้นต่ำ

ข้อจำกัดของบริษัทที่เข้าข่ายเป็นคนต่างด้าว

พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 กำหนดบัญชีท้ายกฎหมายไว้ 3 กลุ่ม ซึ่งมีระดับข้อจำกัดแตกต่างกัน

บัญชีหนึ่ง เป็นธุรกิจที่ไม่อนุญาตให้คนต่างด้าวประกอบด้วยเหตุผลพิเศษ เช่น การทำนา ทำไร่ ทำสวน การเลี้ยงสัตว์ การทำป่าไม้จากป่าธรรมชาติ และการค้าหรือขายทอดตลาดโบราณวัตถุบางประเภท เป็นต้น

บัญชีสอง เป็นธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคง ความปลอดภัย ศิลปวัฒนธรรม หรือทรัพยากรบางประเภท การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวมีเงื่อนไขด้านโครงสร้างและต้องได้รับอนุญาตตามกฎหมาย

บัญชีสาม เป็นธุรกิจที่กฎหมายมองว่าคนไทยยังไม่พร้อมแข่งขันกับคนต่างด้าว เช่น ธุรกิจบริการบางประเภท โดยคนต่างด้าวสามารถประกอบธุรกิจได้เมื่อได้รับอนุญาตตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด

นอกจากนี้ หากคนไทยถือหุ้นแทนคนต่างด้าวเพื่อหลีกเลี่ยงข้อจำกัดของกฎหมาย ก็มีความเสี่ยงทางกฎหมายโดยตรง เพราะมาตรา 36 กำหนดโทษกรณีการถือหุ้นแทนหรือช่วยเหลือเพื่อให้คนต่างด้าวประกอบธุรกิจโดยหลีกเลี่ยงกฎหมายไว้ด้วย

กรณีไหนที่ต่างชาติสามารถถือหุ้นมากกว่า 49% หรือ 100% ได้?

การที่ต่างชาติถือหุ้นมากกว่า 49% ไม่ได้หมายความว่าจะผิดกฎหมายในทุกกรณี แต่ต้องตรวจสอบว่าธุรกิจนั้นอยู่ภายใต้ข้อจำกัดของ พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวหรือไม่ และหากอยู่ในกลุ่มที่ต้องขออนุญาต ก็ต้องดำเนินการให้ได้รับอนุญาตก่อนประกอบธุรกิจ

กรณีที่ 1 ธุรกิจที่ไม่ได้อยู่ในข้อจำกัดของกฎหมายคนต่างด้าว

หากบริษัทมีสถานะเป็นคนต่างด้าว แต่ธุรกิจที่ต้องการดำเนินการ ไม่ได้อยู่ในบัญชีท้าย พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว ก็ไม่ได้หมายความว่าจะต้องขอ FBL สำหรับธุรกิจนั้นเสมอไป

อย่างไรก็ตาม ยังต้องพิจารณาเรื่องทุนขั้นต่ำและกฎหมายเฉพาะของธุรกิจนั้นด้วย โดยมาตรา 14 กำหนดว่าคนต่างด้าวที่เริ่มประกอบธุรกิจในประเทศไทยต้องมีทุนขั้นต่ำตามที่กฎหมายกำหนด และโดยหลักไม่น้อยกว่า 2 ล้านบาท

อีกประเด็นที่ต้องแยกออกจากกันคือ การถือหุ้น กับ การทำงานในประเทศไทย ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน หากผู้ถือหุ้นต่างชาติเข้ามาทำงานในบริษัท ก็ต้องตรวจสอบกฎหมายเกี่ยวกับการทำงานของคนต่างด้าวเพิ่มเติมด้วย

ข้อมูลอ้างอิง: https://www.mol.go.th/employee/occupation_prohibited   

กรณีที่ 2 ได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว

หากธุรกิจอยู่ในประเภทที่กฎหมายอนุญาตให้คนต่างด้าวประกอบได้เมื่อได้รับอนุญาต บริษัทสามารถดำเนินการขอ Foreign Business License (FBL) ตามขั้นตอนที่กำหนด

ตัวอย่างเช่น บริษัทที่มีต่างชาติถือหุ้นเกิน 49% และต้องการประกอบธุรกิจที่อยู่ในบัญชีท้ายกฎหมาย จะต้องตรวจสอบประเภทธุรกิจและดำเนินการขออนุญาตก่อนเริ่มประกอบกิจการตามเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง

สำหรับธุรกิจตามบัญชีสาม หากได้รับ FBL แล้ว ต่างชาติสามารถถือหุ้นได้ถึง 100% ตามกรอบที่หน่วยงาน BOI/OSOS อธิบายไว้ แต่ต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขของใบอนุญาตและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

กรณีที่ 3 ได้รับการส่งเสริมการลงทุนจาก BOI

อีกแนวทางหนึ่งคือการขอรับ การส่งเสริมการลงทุนจาก BOI หากกิจการและโครงการเข้าเกณฑ์ที่กำหนด สิทธิประโยชน์ของ BOI อาจรวมถึงสิทธิด้านสัดส่วนการถือหุ้นของต่างชาติ แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกกิจการที่ยื่น BOI จะได้รับอนุญาตให้ต่างชาติถือหุ้น 100% โดยอัตโนมัติ เพราะ BOI สามารถกำหนดเงื่อนไขสัดส่วนการถือหุ้นต่างชาติแตกต่างกันไปตามประเภทกิจการและเงื่อนไขของโครงการ

ตัวอย่างเช่น OSOS ระบุว่าบางกิจการที่ได้รับ BOI สามารถมีผู้ถือหุ้นต่างชาติ 100% ได้ โดยต้องเป็นกิจการและโครงการที่เข้าเงื่อนไขการส่งเสริมที่เกี่ยวข้อง

จดบริษัท ผู้ถือหุ้นชาวต่างชาติ ต้องใช้เอกสารอะไรบ้าง?

เอกสารสำหรับการจดทะเบียนบริษัท

โดยทั่วไปจะเกี่ยวข้องกับเอกสารและข้อมูล เช่น

• ข้อมูลผู้เริ่มก่อการและผู้ถือหุ้น
• เอกสารแสดงตัวตนของผู้เกี่ยวข้อง
• ข้อมูลกรรมการ
• หนังสือบริคณห์สนธิ
• รายละเอียดวัตถุประสงค์ของบริษัท
• รายละเอียดทุนและโครงสร้างหุ้น
• เอกสารเกี่ยวกับที่ตั้งสำนักงาน

สำหรับชาวต่างชาติ เอกสารยืนยันตัวตนอาจใช้หนังสือเดินทางหรือเอกสารที่ทางราชการกำหนด โดยระบบของ DBD ระบุว่ากรณีชาวต่างชาติสามารถใช้หนังสือเดินทางหรือบัตรประจำตัวที่ออกโดยส่วนราชการไทยในการยืนยันตัวตนได้

เอกสารเพิ่มเติมสำหรับกรณีมีผู้ถือหุ้นต่างชาติ

ในบางกรณีอาจต้องเตรียมเอกสารเพิ่มเติม เช่น

• สำเนาหนังสือเดินทางของผู้ถือหุ้นต่างชาติ
• เอกสารแสดงที่มาของเงินลงทุนตามกรณี
• เอกสารเกี่ยวกับนิติบุคคลต่างประเทศ หากมีบริษัทต่างประเทศเข้ามาถือหุ้น
• เอกสารประกอบการขออนุญาตประกอบธุรกิจ
• เอกสารที่เกี่ยวข้องกับ BOI หากเป็นโครงการที่ได้รับการส่งเสริม

รายการเอกสารที่ต้องใช้ไม่สามารถกำหนดเป็นรายการตายตัวได้ในทุกกรณี ควรตรวจสอบกับ DBD หรือหน่วยงานที่รับผิดชอบก่อนยื่นจดทะเบียน โดยเฉพาะบริษัทที่มีโครงสร้างผู้ถือหุ้นต่างชาติหลายชั้นหรือมีการขอ FBL/BOI เพิ่มเติม

ขั้นตอนจดบริษัทที่มีผู้ถือหุ้นชาวต่างชาติ

1. ตรวจสอบประเภทธุรกิจและข้อจำกัดก่อน

เริ่มจากระบุให้ชัดว่าบริษัทจะประกอบธุรกิจอะไร จากนั้นตรวจสอบว่ากิจการอยู่ในบัญชีท้าย พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวหรือมีกฎหมายเฉพาะควบคุมหรือไม่

ขั้นตอนนี้สำคัญมาก เพราะเป็นตัวกำหนดว่าบริษัทสามารถใช้โครงสร้างผู้ถือหุ้นแบบใด และต้องขอใบอนุญาตเพิ่มเติมหรือไม่

2. วางโครงสร้างผู้ถือหุ้น

กำหนดสัดส่วนการถือหุ้นของคนไทยและต่างชาติให้สอดคล้องกับประเภทธุรกิจ

หากต่างชาติถือหุ้นตั้งแต่ 50% ขึ้นไป ต้องพิจารณาว่าบริษัทเข้าข่าย “คนต่างด้าว” และต้องปฏิบัติตาม พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวหรือไม่

3. ตรวจสอบใบอนุญาตหรือสิทธิส่งเสริม

หากธุรกิจอยู่ในกลุ่มที่มีข้อจำกัด ให้ตรวจสอบว่าจะใช้แนวทางใด เช่น

• ขอ Foreign Business License
• ขอรับการส่งเสริมการลงทุนจาก BOI
• ใช้สิทธิหรือข้อยกเว้นตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง หากเข้าเงื่อนไข

4. เตรียมข้อมูลและเอกสารสำหรับการจดทะเบียน

เมื่อโครงสร้างชัดเจนแล้ว จึงเตรียมข้อมูลบริษัท ผู้ถือหุ้น กรรมการ ทุน วัตถุประสงค์ และเอกสารของผู้เกี่ยวข้อง

5. ยื่นจดทะเบียนกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า

ซึ่งสามารถทำผ่าน ระบบจดทะเบียนนิติบุคคลของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า โดยสามารถลงทะเบียน, กรอกข้อมูลตามขั้นตอน และรอให้นายทะเบียนตรวจสอบ หลังจากนั้นสามารถชำระค่าธรรมเนียนจดทะเบียนได้เลย

6. ดำเนินการตามเงื่อนไขหลังจดทะเบียน

หากกิจการต้องมี FBL ใบอนุญาตเฉพาะ หรือได้รับสิทธิ BOI ก็ต้องดำเนินการตามเงื่อนไขของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนเริ่มกิจกรรมที่กฎหมายกำหนด

จดบริษัทแบบผู้ถือหุ้นชาวต่างชาติ ต้องมีทุนเท่าไร?

• บริษัทที่ไม่ได้เข้าข่ายเป็นคนต่างด้าว – ใช้หลักเกณฑ์ทุนตามกฎหมายบริษัททั่วไปและลักษณะธุรกิจ
• บริษัทต่างด้าวที่ประกอบธุรกิจนอกบัญชีท้าย – ทุนขั้นต่ำตามมาตรา 14 โดยหลักไม่น้อยกว่า 2 ล้านบาท
• บริษัทต่างด้าวที่ประกอบธุรกิจตามบัญชีท้ายและต้องได้รับอนุญาต – ทุนขั้นต่ำตามที่กฎหมายกำหนดสำหรับธุรกิจนั้น โดยมาตรา 14 กำหนดกรอบไม่น้อยกว่า 3 ล้านบาท

สิ่งที่ต้องระวังเมื่อตั้งบริษัทโดยมีผู้ถือหุ้นชาวต่างชาติ

อย่าใช้คนไทยถือหุ้นแทน

การให้คนไทยถือหุ้นแทนต่างชาติ หรือ Nominee เพื่อทำให้โครงสร้างดูเหมือนบริษัทไทย ทั้งที่ในความเป็นจริงต่างชาติเป็นผู้ลงทุนหรือควบคุมกิจการ อาจเข้าข่ายการหลีกเลี่ยงข้อจำกัดของกฎหมาย

มาตรา 36 ของ พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวระบุถึงกรณีการถือหุ้นแทนคนต่างด้าวเพื่อให้คนต่างด้าวประกอบธุรกิจโดยหลีกเลี่ยงหรือฝ่าฝืนกฎหมาย และมีบทลงโทษทั้งต่อผู้ที่ให้ความช่วยเหลือและคนต่างด้าวที่ยินยอมให้กระทำการดังกล่าว ดังนั้น โครงสร้างผู้ถือหุ้นควรสะท้อนการลงทุนและสิทธิของแต่ละฝ่ายตามความเป็นจริง

อย่าดูเฉพาะสัดส่วน 51% : 49%

ตัวเลข 51% : 49% เป็นโครงสร้างที่พบได้บ่อย แต่ไม่ควรนำมาใช้เป็นสูตรสำเร็จสำหรับทุกธุรกิจ

เพราะเมื่อมีต่างชาติเป็นผู้ถือหุ้น ต้องดูต่อว่า

• บริษัททำธุรกิจอะไร
• ธุรกิจอยู่ในบัญชีใดหรือไม่
• ใครเป็นผู้ลงทุนจริง
• โครงสร้างอำนาจในการบริหารเป็นอย่างไร
• มีใบอนุญาตเฉพาะหรือไม่

ตรวจสอบใบอนุญาตก่อนเริ่มประกอบธุรกิจ

การได้รับหนังสือรับรองการจดทะเบียนบริษัท ไม่ได้หมายความว่าบริษัทสามารถประกอบธุรกิจทุกประเภทได้ทันที หากธุรกิจอยู่ในกลุ่มที่ต้องได้รับ FBL หรือใบอนุญาตเฉพาะ ต้องดำเนินการให้ถูกต้องก่อนเริ่มกิจการในส่วนที่อยู่ภายใต้ข้อจำกัด

แยกเรื่อง ถือหุ้น กับ ทำงาน ให้ชัดเจน

ผู้ถือหุ้นต่างชาติอาจมีสิทธิในฐานะผู้ลงทุน แต่หากต้องเข้ามาปฏิบัติงานในประเทศไทย จะต้องตรวจสอบเรื่องใบอนุญาตทำงานและอาชีพที่คนต่างด้าวสามารถทำได้อีกส่วนหนึ่ง

กระทรวงแรงงานมีรายการอาชีพที่ห้ามคนต่างด้าวทำ เช่น งานขายของหน้าร้าน งานเลขานุการ งานบัญชีบางลักษณะ และงานบริการทางกฎหมาย เป็นต้น

AM Group พร้อมให้คำปรึกษาและดำเนินการจดบริษัท

การจดบริษัทที่มีผู้ถือหุ้นต่างชาติ สิ่งสำคัญคือการวางโครงสร้างให้สอดคล้องกับประเภทธุรกิจและกฎหมายที่เกี่ยวข้องตั้งแต่ก่อนเริ่มจัดตั้ง AM Group สามารถให้บริการและคำปรึกษาในส่วนที่เกี่ยวข้อง เช่น

• ให้คำปรึกษาเกี่ยวกับโครงสร้างผู้ถือหุ้น
• ตรวจสอบประเภทธุรกิจเบื้องต้น
• บริการจดทะเบียนบริษัท
• ช่วยเตรียมเอกสารสำหรับการจัดตั้ง
• ให้คำแนะนำด้านภาษี
• จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)
• ดูแลบัญชีหลังจัดตั้งบริษัท
• ให้คำปรึกษาด้านการดำเนินธุรกิจให้สอดคล้องกับข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง

ปรึกษาได้ที่ LINE OA @amgroup หรือ โทร 083-429-6854 เพื่อประเมินลักษณะธุรกิจ โครงสร้างผู้ถือหุ้น และเอกสารที่ต้องเตรียมก่อนเริ่มจดทะเบียน

สรุป จดบริษัท ผู้ถือหุ้นชาวต่างชาติ ทำอย่างไร?

การจดบริษัทที่มีผู้ถือหุ้นชาวต่างชาติสามารถทำได้ แต่ต้องพิจารณาทั้งสัดส่วนการถือหุ้น ประเภทธุรกิจ และข้อจำกัดตามกฎหมาย หากต่างชาติถือหุ้นไม่เกิน 49% สามารถใช้โครงสร้างบริษัทไทยได้ตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง ขณะที่การถือหุ้นตั้งแต่ 50% ขึ้นไปต้องตรวจสอบว่าธุรกิจเข้าข่ายข้อจำกัดของกฎหมายคนต่างด้าวหรือจำเป็นต้องขออนุญาตเพิ่มเติมหรือไม่ รวมถึงอาจพิจารณาใช้สิทธิ BOI หากกิจการเข้าเกณฑ์การส่งเสริมการลงทุน ดังนั้นควรวางโครงสร้างบริษัทให้ถูกต้องตั้งแต่ต้นเพื่อให้สามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างถูกกฎหมายและลดความเสี่ยงในอนาคต 

FAQ 

ชาวต่างชาติสามารถถือหุ้นในบริษัทไทยได้กี่เปอร์เซ็นต์?

สามารถถือหุ้นได้ตั้งแต่สัดส่วนต่ำไปจนถึง 100% ในบางกรณี แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกธุรกิจจะเปิดให้ต่างชาติถือหุ้น 100% ได้ หากต่างชาติถือหุ้นตั้งแต่ 50% ขึ้นไป บริษัทอาจเข้าข่ายเป็น “คนต่างด้าว” และต้องตรวจสอบข้อจำกัดตาม พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวเพิ่มเติม

ต่างชาติถือหุ้น 100% ในบริษัทไทยได้หรือไม่?

ทำได้ในบางกรณี แต่ต้องพิจารณาประเภทธุรกิจและฐานทางกฎหมายที่รองรับ เช่น ธุรกิจที่ไม่อยู่ในข้อจำกัด หรือธุรกิจที่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย รวมถึงบางโครงการที่ได้รับ BOI ไม่ควรสรุปว่าบริษัททุกประเภทสามารถให้ต่างชาติถือหุ้น 100% ได้

BOI ช่วยให้ต่างชาติถือหุ้น 100% ได้หรือไม่?

อาจได้ในบางกิจการ แต่ BOI ไม่ได้ให้สิทธิ 100% กับทุกโครงการโดยอัตโนมัติ ต้องพิจารณาประเภทกิจการและเงื่อนไขของโครงการที่ยื่นขอรับการส่งเสริมเป็นรายกรณี

คนไทยถือหุ้นแทนต่างชาติได้หรือไม่?

การใช้คนไทยเป็นผู้ถือหุ้นแทนเพื่อหลีกเลี่ยงข้อจำกัดของกฎหมายคนต่างด้าวมีความเสี่ยงทางกฎหมาย และมาตรา 36 กำหนดบทลงโทษสำหรับการถือหุ้นแทนหรือช่วยเหลือเพื่อให้คนต่างด้าวหลีกเลี่ยงกฎหมายไว้โดยเฉพาะ

ผู้ถือหุ้นต่างชาติต้องมี Work Permit หรือไม่?

การเป็นผู้ถือหุ้นกับการทำงานในประเทศไทยเป็นคนละเรื่องกัน การถือหุ้นไม่ได้หมายความว่าบุคคลนั้นสามารถเข้ามาทำงานในไทยได้โดยอัตโนมัติ หากต้องเข้ามาทำงาน ต้องพิจารณากฎหมายเกี่ยวกับการทำงานของคนต่างด้าวและตำแหน่งงานนั้นเพิ่มเติม